W 1944 roku w Warszawie wybuchło powstanie, w którym wzięło udział wiele Polek. W tym artykule na warsawka.eu bardziej szczegółowo opowiemy o tym, jak pomimo trudności warszawianki dzielnie stanęły w obronie własnego kraju.
Kto brał udział w powstaniu
Wiele kobiet biorących udział w Powstaniu Warszawskim były głównie łączniczkami i pielęgniarkami, ale pełniły też inne ważne i odpowiedzialne funkcje. Na przykład zaopatrywały żołnierzy w żywność, pracując w kuchni, gasiły pożary, budowały barykady, pracowały w warsztatach zbrojeniowych, ratowały ludzi spod gruzów. Zdarzało się również, że walczyły z bronią w rękach. Wszyscy wykazały się wielką determinacją w walce o wolność, o rodzinę i przyjaciół, o dom i rodzinne miasto.
Na początku XX wieku wiele warszawianek uczęszczało na kursy pierwszej pomocy, jakby przeczuwając zbliżające się niebezpieczeństwo. Były one również szkolone do pracy w wywiadzie. Nowe umiejętności wykorzystały później na frontach I wojny światowej, służąc w szeregach Polskiej Organizacji Wojskowej i Legionów Polskich. Niektórym warszawiankom tak zależało na przedostaniu się na front, że aby walczyć w polskiej armii, zmuszone były przebrać się w mundury męskie.
Oczywiście w tym okresie część warszawianek zmieniła zawód i swoje zainteresowania. Rozmowy o modzie ustąpiły miejsca dialogom o ważnych wydarzeniach politycznych. Troska o wygląd warszawianek zeszła na drugi plan, bo priorytetem była pomoc bliskim i ojczyźnie. Ale nie zapomniały całkowicie o swojej kobiecości. Kobiety, które często nie miały ubrań na zmianę, wody do prania i środków higienicznych, robiły wszystko, żeby wyglądać jak najpiękniej. Zadbana fryzura, szalik zawiązany na szyi, twarz umyta brudną wodą, bluzka lub spódnica uszyta z koca lub prześcieradła – wszystko to pomagało zachować godność kobiety.
Portrety kobiet
Wraz z wybuchem II wojny światowej wielu Polaków, w tym warszawiaki, stanęło w obronie ojczyzny. Stały się one wzorem do naśladowania dla innych Polek. Przykładem takiej kobiety była charyzmatyczna Maria Wittek, posługująca się pseudonimem„Mira”, która w tajemnicy kierowała Wojskową Służbą Kobiet. W czasie I wojny światowej należała do polskiej organizacji wojskowej, gdzie ukończyła szkołę podoficerską. Jednocześnie studiowała matematykę na Uniwersytecie Kijowskim jako pierwsza kobieta na tym wydziale. Mogła mieć udaną przyszłość w dziedzinie edukacji, ale Maria postanowiła stanąć w obronie swojego kraju.
Kolejną odważną kobietą była Janina Karasiówna, posługująca się pseudonimem „Bronka”. Przed wojną pracowała w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, była także instruktorką Polskiego Czerwonego Krzyża. W 1939 roku została jedną ze współzałożycielek podziemnej Służby Zwycięstwu Polski.
Oprócz działaczek społecznych na pomoc krajowi zdecydowały się zwykłe kobiety – matki i młode dziewczyny, w tym uczennice, harcerki i studentki. To one przeważnie odpowiadały za organizację i obsługę punktów kontaktowych oraz skrzynek pocztowych, dzięki którym funkcjonowała łączność kurierska i biurowa. Niektóre wytwarzały ładunki wybuchowe i dowodziły oddziałami, a gdy było to konieczne, sięgali po broń.
Ogółem w Powstaniu Warszawskim wzięło udział ponad siedem tysięcy kobiet. Utrzymywały podwórza żołnierskie, wykonywały pracę biurową, brały udział w ewakuacji zbiorów muzealnych. Inni pracowały w kuchniach polowych, przedszkolach, szwalniach, pralniach, wydawały i kolportowały prasę, przyjmowały desanty. Polki aktywnie angażowały się w sprawy państwowe.
Dlatego dla warszawianek nie miało znaczenia, jaki był ich status, pochodzenie, wygląd, ponieważ wszystkie działały w zespole na rzecz własnego państwa. Wykorzystały całą swoją wiedzę, znajomości, a także przebiegłość i pomysłowość. Swą urodą potrafiły oczarować niejednego wroga, nic więc dziwnego, że wiele warszawianek pracowało jako agentki wywiadu.
