Wybitna polska architektka, urbanistka, pedagożka i działaczka społeczna. Jej twórczość i działalność zawodowa znacząco wpłynęły na rozwój polskiej architektury oraz budownictwa mieszkaniowego zorientowanego społecznie w połowie XX wieku. Halina Skibniewska łączyła praktyczną pracę architektki z aktywną działalnością publiczną i pedagogiką, wychowując nowe pokolenia specjalistów i przyczyniając się do rozwoju funkcjonalnych i dostępnych przestrzeni miejskich. Jej życie stało się przykładem oddania zawodowi, społeczeństwu oraz innowacyjnemu podejściu do urbanistyki, pisze warsawka.eu.
Biografia
Halina Skibniewska urodziła się 10 stycznia 1921 roku w Warszawie w rodzinie Eweliny i Wacława Erenców. Od wczesnego dzieciństwa zdobywała wykształcenie, które łączyło klasyczną wiedzę szkolną z rozwojem zdolności twórczych, co później przyczyniło się do wyboru zawodu architekta. Jej rodzina wyróżniała się aktywną postawą obywatelską, co kształtowało w Halinie poczucie odpowiedzialności za wspólnotę i patriotyzm.
Podczas II wojny światowej, gdy Polska była pod okupacją, Halina aktywnie zaangażowała się w polski Ruch Oporu i została członkinią Rady Pomocy Żydom „Żegota”. To doświadczenie nie tylko wzmocniło jej zasady moralne i odwagę, ale także rozwinęło umiejętności organizacyjne, które później przydały się w działalności zawodowej.
Po wojnie wstąpiła na Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej, gdzie uczyła się u czołowych polskich architektów. Podczas studiów Halina Skibniewska łączyła przygotowanie teoretyczne z pracą w biurze architektonicznym Romualda Gutta, jednego z wiodących modernistycznych architektów w Polsce. Brała tam udział w projektowaniu budynku Głównego Urzędu Statystycznego i zdobyła pierwsze profesjonalne umiejętności w zakresie projektowania budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej. Po ukończeniu studiów w 1948 roku Skibniewska posiadała solidne podstawy wiedzy z architektury i urbanistyki, łącząc twórcze podejście z praktycznymi umiejętnościami planowania przestrzeni.
Kariera architektoniczna
Po ukończeniu Politechniki Warszawskiej w 1948 roku Halina Skibniewska rozpoczęła działalność zawodową w Biurze Odbudowy Warszawy, gdzie uczestniczyła w odbudowie ważnych obiektów kulturalnych i publicznych, w tym Teatru Narodowego. Jej podejście łączyło zasady modernistyczne z dążeniem do funkcjonalności społecznej i dostępności przestrzeni dla szerokiego grona mieszkańców.
W 1951 roku wyszła za mąż za architekta Zygmunta Skibniewskiego, co przyczyniło się do rozwoju jej kontaktów zawodowych i wspólnych projektów. Głównym obszarem działalności Haliny Skibniewskiej było projektowanie osiedli mieszkaniowych i obiektów o charakterze społecznym, w których aktywnie wdrażała zasady integracji terenów zielonych, udogodnień dla mieszkańców oraz rozwoju przestrzeni publicznych.
Wśród najbardziej znanych projektów:
- Osiedle Sady Żoliborskie (1958–1963) – kompleks mieszkalny w Warszawie, który stał się wzorem nowoczesnego budownictwa mieszkaniowego zorientowanego społecznie. Skibniewska zastosowała zasady organizacji przestrzeni, które sprzyjają rozwojowi wspólnoty i komfortowi mieszkańców;
- Osiedle Sadyba (1972–1975) – pierwszy w Polsce kompleks mieszkalny zaprojektowany z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami, z uwzględnieniem specjalnych dojazdów, bezpiecznych dziedzińców i wygodnych układów mieszkań;
- Szkoła na Sadybie (1971) – budynek placówki oświatowej, który otrzymał nagrodę „Mister Warszawy” za najlepszy projekt roku.
Na warszawskiej Sadybie, gdzie architektka stworzyła plan urbanistyczny osiedla Fosa, powstała szkoła jej autorstwa, zrealizowana we współpracy z Andrzejem Małkiem. Kompleks składał się z trzech niskich pawilonów, połączonych centralnym korytarzem, który przypominał „kręgosłup” budynku.
Nie mniej znaczącym wkładem architektki w infrastrukturę publiczną był projekt Ośrodka Obliczeniowego Zakładu Elektronicznej Techniki Obliczeniowej (ZETO), zrealizowany w 1975 roku w Warszawie. Było to pierwsze w Polsce specjalistyczne centrum obliczeniowe, stworzone w celu wsparcia komputeryzacji przemysłu. Skibniewska umieściła je w pawilonie, podniesionym na wzniesieniu z szerokimi schodami, co nadawało budynkowi uroczysty wygląd. Charakter obiektu złagodziły jednak drzewa posadzone wokół i na wewnętrznym dziedzińcu, dzięki czemu bardziej przypominał centrum rekreacyjne niż instytucję techniczną.
Ponadto Skibniewska brała udział w projektowaniu osiedli mieszkalnych w Poznaniu, Białogonie i innych miastach Polski. Jej prace wyróżniały się dbałością o szczegóły, harmonijnym połączeniem naturalnych materiałów, przemyślaną infrastrukturą i integracją terenów zielonych w środowisku miejskim. Halina Skibniewska aktywnie wdrażała zasady architektury społecznej, dążąc do tworzenia komfortowych i dostępnych mieszkań dla różnych grup społecznych, co uczyniło jej prace przykładem połączenia estetyki, funkcjonalności i odpowiedzialności społecznej.
Działalność społeczna i pedagogiczna
Halina Skibniewska zajmowała się pracą społeczną i pedagogiką, wpływając na rozwój polskiej architektury i urbanistyki. W 1965 roku została wybrana do Sejmu RP, a w latach 1971–1985 pełniła funkcję wicemarszałek Sejmu. W tym okresie Skibniewska aktywnie pracowała nad kwestiami polityki mieszkaniowej, zabezpieczenia społecznego i rozwoju przestrzeni miejskich, mających na celu poprawę warunków życia mieszkańców.
Od 1971 roku wykładała również na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, gdzie w latach 1975–1985 kierowała Katedrą Budownictwa Mieszkaniowego. Jej działalność pedagogiczna była ukierunkowana na przygotowanie nowych pokoleń architektów, zwłaszcza w dziedzinie architektury społecznej i urbanistyki. Podkreślała znaczenie połączenia estetyki z funkcjonalnością i odpowiedzialnością społeczną w projektowaniu osiedli mieszkaniowych. Ponadto, Skibniewska aktywnie uczestniczyła w profesjonalnych organizacjach architektonicznych, konferencjach i wystawach, popularyzując innowacyjne podejścia do budownictwa mieszkaniowego i rozwoju środowiska miejskiego.
Nagrody i dziedzictwo
Za swoją wieloletnią działalność w dziedzinie architektury, urbanistyki i pracy publicznej Halina Skibniewska otrzymała liczne nagrody i odznaczenia, w tym:
- Wielki Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja, 1972) – za znaczący wkład w rozwój architektury i współpracę międzynarodową;
- Nagroda Leninowskiej Nagrody Pokoju (1979) – za działalność na rzecz budownictwa zorientowanego społecznie i poprawy warunków życia obywateli;
- Medal Politechniki Warszawskiej (2000) – za osiągnięcia w dziedzinie edukacji i przygotowania nowych pokoleń architektów;
- Honorowa Nagroda od Stowarzyszenia Architektów Polskich (1978) – za znaczący wkład w rozwój architektury i urbanistyki.
Dziedzictwo Haliny Skibniewskiej wykracza daleko poza nagrody. Jej projekty osiedli mieszkaniowych i budynków o charakterze społecznym stały się wzorem dla wielu pokoleń architektów w Polsce i za granicą. Dzięki jej podejściu, które łączyło funkcjonalność, estetykę i troskę o mieszkańców, zmieniło się podejście do architektury społecznej i planowania miast.
Halina Skibniewska zmarła 20 kwietnia 2011 roku w Warszawie, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo jako utalentowana architektka, pedagożka i działaczka społeczna. Jej prace i wkład w rozwój polskiej architektury do dziś służą jako przykład dla nowych pokoleń profesjonalistów i inspirują do tworzenia przestrzeni mieszkalnych i publicznych zorientowanych na człowieka.