{"id":5092,"date":"2024-11-28T23:18:34","date_gmt":"2024-11-28T22:18:34","guid":{"rendered":"https:\/\/warsawka.eu\/?p=5092"},"modified":"2024-11-28T23:18:44","modified_gmt":"2024-11-28T22:18:44","slug":"jak-ubierano-dzieci-w-polsce-w-xvii-i-xviii-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal-5092-jak-ubierano-dzieci-w-polsce-w-xvii-i-xviii-wieku","title":{"rendered":"Jak ubierano dzieci w Polsce w XVII i XVIII wieku?"},"content":{"rendered":"\n<p>Od kiedy istnieje ludzko\u015b\u0107, istnieje te\u017c moda. W XXI wieku moda dzieci\u0119ca dor\u00f3wnuje modzie dla doros\u0142ych. Trudno jednak wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce 300 lat temu moda dzieci\u0119ca w og\u00f3le nie istnia\u0142a. W \u015bredniowieczu najmniejsze dzieci nie mia\u0142y w\u0142asnych ubra\u0144 \u2013 by\u0142y ciasno owijane w du\u017ce kawa\u0142ki tkanin, jak podaje portal <a href=\"http:\/\/warsawka.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"warsawka.eu\">warsawka.eu<\/a>. Starsze dzieci ubierano w bia\u0142e sukienki, kt\u00f3re nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od p\u0142ci \u2013 nosili je zar\u00f3wno ch\u0142opcy, jak i dziewczynki. Pierwsze ozdoby w postaci haft\u00f3w na ubraniach dzieci\u0119cych zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 w XVII wieku.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e86b50800e\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e86b50800e\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal-5092-jak-ubierano-dzieci-w-polsce-w-xvii-i-xviii-wieku\/#Odziez_dla_niemowlat_do_pierwszego_roku_zycia\" >Odzie\u017c dla niemowl\u0105t do pierwszego roku \u017cycia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal-5092-jak-ubierano-dzieci-w-polsce-w-xvii-i-xviii-wieku\/#Sukienki_i_spodnice_dla_dziewczynek_i_chlopcow\" >Sukienki i sp\u00f3dnice dla dziewczynek i ch\u0142opc\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal-5092-jak-ubierano-dzieci-w-polsce-w-xvii-i-xviii-wieku\/#Dziecieca_odziez_jako_odbicie_ubiorow_rodzicow\" >Dzieci\u0119ca odzie\u017c jako odbicie ubior\u00f3w rodzic\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal-5092-jak-ubierano-dzieci-w-polsce-w-xvii-i-xviii-wieku\/#Odziez_pogrzebowa\" >Odzie\u017c pogrzebowa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal-5092-jak-ubierano-dzieci-w-polsce-w-xvii-i-xviii-wieku\/#Rodzaje_tkanin\" >Rodzaje tkanin<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Odziez_dla_niemowlat_do_pierwszego_roku_zycia\"><\/span>Odzie\u017c dla niemowl\u0105t do pierwszego roku \u017cycia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Od pierwszych dni \u017cycia dzieci ubierano w koszulki, na kt\u00f3re zak\u0142adano kaftaniki. Zachowa\u0142y si\u0119 jedynie jedna koszulka z ko\u0144ca XVIII wieku i dwa kaftaniki (z mu\u015blinu i tiulu). Znane s\u0105 tak\u017ce pieluszki, kt\u00f3re szyto g\u0142\u00f3wnie z lnu lub bawe\u0142ny, a czasem nawet z wzorzystego adamaszku czy zdobionej tkaniny. Na koszulk\u0119 nak\u0142adano pasy do owijania dziecka \u2013 bardzo d\u0142ugie lniane ta\u015bmy o szeroko\u015bci oko\u0142o 5 cm. Najstarsze przedstawienia takich owijek pochodz\u0105 z pierwszej po\u0142owy XIII wieku. Wa\u017cnym elementem garderoby niemowl\u0105t by\u0142y kokony, kt\u00f3rych liczne egzemplarze zachowa\u0142y si\u0119 w polskich muzeach. Jeden z takich kokon\u00f3w z XVIII wieku pokazuje, \u017ce ich forma przez kilka stuleci pozostawa\u0142a niezmienna. By\u0142y to prostok\u0105tne kawa\u0142ki tkaniny, uformowane w d\u0142ugi i w\u0105ski worek wype\u0142niony pierzem. G\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a zaokr\u0105glona, dolna \u2013 zawijana, a boczne tasiemki zabezpiecza\u0142y dziecko przed wypadni\u0119ciem.<\/p>\n\n\n\n<p>Specjalnym strojem dla niemowl\u0105t by\u0142y ubrania na chrzest. Zwykle szyto je z drogich tkanin i bogato ozdabiano. Zachowa\u0142 si\u0119 jeden komplet z XVIII wieku, wykonany z bia\u0142ego at\u0142asu, obszyty srebrn\u0105 koronk\u0105 i ozdobiony kokardami. Od po\u0142owy XVIII wieku modne sta\u0142y si\u0119 d\u0142ugie, paradne suknie chrzcielne z narzut\u0105 w komplecie. Chrzest mia\u0142 znaczenie religijne, ale by\u0142 tak\u017ce okazj\u0105 do przedstawienia nowego cz\u0142onka rodziny. Bogate stroje niemowl\u0105t odzwierciedla\u0142y status maj\u0105tkowy rodzic\u00f3w. Wa\u017cnym elementem garderoby niemowl\u0105t by\u0142y r\u00f3wnie\u017c czepki, szyte z dw\u00f3ch, trzech lub sze\u015bciu kawa\u0142k\u00f3w materia\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"640\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.euhttps:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/11\/image-12.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5093\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/11\/image-12.png 640w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/11\/image-12-300x300.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sukienki_i_spodnice_dla_dziewczynek_i_chlopcow\"><\/span>Sukienki i sp\u00f3dnice dla dziewczynek i ch\u0142opc\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Dziewczynki, kt\u00f3re zaczyna\u0142y samodzielnie chodzi\u0107, ubierano w sukienki si\u0119gaj\u0105ce do kostek. Suknie by\u0142y jednocz\u0119\u015bciowe lub sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z dw\u00f3ch element\u00f3w \u2013 obfitej, marszczonej sp\u00f3dniczki i dopasowanego gorsetu. Dodatkowym elementem by\u0142 fartuszek. Na fason sukien wp\u0142yn\u0119\u0142a moda francuska, kt\u00f3ra wprowadzi\u0142a gorsety zako\u0144czone lam\u00f3wk\u0105 w kszta\u0142cie rz\u0119du p\u0142atk\u00f3w. Dziewczynkom pod sp\u00f3dnice zak\u0142adano r\u00f3wnie\u017c stela\u017ce z fiszbinu.<\/p>\n\n\n\n<p>W XVII wieku ch\u0142opc\u00f3w do 5 roku \u017cycia ubierano podobnie jak dziewczynki \u2013 w d\u0142ugie sukienki, kt\u00f3re usztywnia\u0142y dolne halki. P\u00f3\u017aniej ich str\u00f3j przyjmowa\u0142 form\u0119 mieszan\u0105, gdzie g\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 nawi\u0105zywa\u0142a do ubioru m\u0119skiego. By\u0142y to kr\u00f3tkie kaftaniki zapinane na wiele guzik\u00f3w. By\u0142y to pierwsze elementy wskazuj\u0105ce na r\u00f3\u017cnice w odzie\u017cy w zale\u017cno\u015bci od p\u0142ci. W kolejnych latach r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy strojami ch\u0142opc\u00f3w i dziewczynek stawa\u0142y si\u0119 coraz bardziej wyra\u017ane. W\u015br\u00f3d szlachty popularne by\u0142o w\u0142\u0105czanie element\u00f3w stroju narodowego do ubior\u00f3w ch\u0142opc\u00f3w, jak po\u0142\u0105czenie spodni z \u017cupanem ju\u017c od trzeciego roku \u017cycia. Wierzchni\u0105 odzie\u017c ch\u0142opc\u00f3w stanowi\u0142y kontusze, delie, w\u0119gierskie kaftany, bekiesze, czasem kurtki z grubego sukna i kapoty (p\u0142aszcze z kapturem). Dziewczynki nosi\u0142y pelerynki i kontusiki.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"568\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.euhttps:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/11\/image-13.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5096\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/11\/image-13.png 640w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/11\/image-13-300x266.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dziecieca_odziez_jako_odbicie_ubiorow_rodzicow\"><\/span>Dzieci\u0119ca odzie\u017c jako odbicie ubior\u00f3w rodzic\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W XVII wieku moda kobieca w Polsce \u0142\u0105czy\u0142a elementy zachodnioeuropejskie z lokalnymi tradycjami, co wp\u0142ywa\u0142o tak\u017ce na stroje dziewczynek powy\u017cej 5 roku \u017cycia. Najcz\u0119\u015bciej noszono jednocz\u0119\u015bciowe polskie suknie, spod kt\u00f3rych widoczne by\u0142y r\u0119kawy i ko\u0142nierze koszul. W latach 30. XVII wieku wprowadzono francuskie suknie dwucz\u0119\u015bciowe. Na ch\u0142odne dni dziewczynki nosi\u0142y mentyki, szale, chusty, czapki, czepce i futrzane czapki.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u0142opcy powy\u017cej 5 roku \u017cycia nosili kontuszowe stroje, kt\u00f3re ewoluowa\u0142y zgodnie z lokalnymi modami. Ich koszule by\u0142y krojone tak, aby pasowa\u0142y pod \u017cupan. Na ch\u0142odne dni zak\u0142adano kontusze lub delie, cz\u0119sto podbijane futrem, a tak\u017ce szuby, kt\u00f3re by\u0142y jednakowe dla obu p\u0142ci. W\u015br\u00f3d szlachty popularne by\u0142y zachodnioeuropejskie ubiory, kt\u00f3re noszono z pelerynami, p\u0142aszczami i kapeluszami.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 70. XVIII wieku w Polsce pojawi\u0142y si\u0119 nowe pogl\u0105dy na rol\u0119 dziecka w spo\u0142ecze\u0144stwie, zwi\u0105zane z ideami o\u015bwiecenia. Odzie\u017c dzieci\u0119ca sta\u0142a si\u0119 lu\u017aniejsza, umo\u017cliwiaj\u0105c swobodny rozw\u00f3j fizyczny.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"564\" height=\"726\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.euhttps:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/11\/image-14.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5099\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/11\/image-14.png 564w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/11\/image-14-233x300.png 233w\" sizes=\"auto, (max-width: 564px) 100vw, 564px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Odziez_pogrzebowa\"><\/span>Odzie\u017c pogrzebowa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Pogrzeby dzieci w XVIII-wiecznej Warszawie by\u0142y znacznie skromniejsze ni\u017c ceremonie doros\u0142ych. Odzie\u017c by\u0142a zr\u00f3\u017cnicowana, poniewa\u017c nie istnia\u0142y jednolite normy. U\u017cywano koszul pogrzebowych, specjalnych jednorazowych ubra\u0144 szytych na poch\u00f3wek lub odzie\u017cy u\u017cywanej za \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p>Koszule pogrzebowe mia\u0142y r\u00f3\u017cne fasony, ale szyto je z prostok\u0105tnych kawa\u0142k\u00f3w tkaniny. Zdarza\u0142y si\u0119 przypadki, gdy koszule formowano bezpo\u015brednio na ciele dziecka, a elementy ubioru jedynie fastrygowano lub przypinano szpilkami. Czasami brakowa\u0142o materia\u0142u na plecach \u2013 oszcz\u0119dzaj\u0105c drogie tkaniny, zagi\u0119ty materia\u0142 wsuwano pod cia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Rodzaje_tkanin\"><\/span>Rodzaje tkanin<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Przyk\u0142ady odzie\u017cy, zar\u00f3wno z muze\u00f3w, jak i z wykopalisk, pokazuj\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 tkanin. Do szycia dzieci\u0119cych ubra\u0144 wykorzystywano te same materia\u0142y, co w modzie doros\u0142ych: jedwabie, p\u00f3\u0142jedwabie, we\u0142ny, p\u00f3\u0142we\u0142ny, lny, konopie i bawe\u0142n\u0119. W XVIII wieku popularna sta\u0142a si\u0119 bawe\u0142na z domieszk\u0105 lnu. Dekoracyjne motywy by\u0142y charakterystyczne dla epoki. Drogie tkaniny sprowadzano z W\u0142och, Francji, Turcji i Persji.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzianiny wesz\u0142y do mody dopiero na pocz\u0105tku XVIII wieku, mimo \u017ce maszyna do ich produkcji zosta\u0142a wynaleziona w Anglii pod koniec XVI wieku. Z dzianiny wykonywano spodnie, skarpetki, r\u0119kawiczki, czapki i sweterki dla dzieci. Dzianiny tworzono z we\u0142ny, jedwabiu, a nawet nici metalowych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"497\" height=\"800\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.euhttps:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/11\/image-15.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5102\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/11\/image-15.png 497w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/11\/image-15-186x300.png 186w\" sizes=\"auto, (max-width: 497px) 100vw, 497px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od kiedy istnieje ludzko\u015b\u0107, istnieje te\u017c moda. W XXI wieku moda dzieci\u0119ca dor\u00f3wnuje modzie dla doros\u0142ych. Trudno jednak wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce 300 lat temu moda dzieci\u0119ca w og\u00f3le nie istnia\u0142a. W \u015bredniowieczu najmniejsze dzieci nie mia\u0142y w\u0142asnych ubra\u0144 \u2013 by\u0142y ciasno owijane w du\u017ce kawa\u0142ki tkanin, jak podaje portal warsawka.eu. Starsze dzieci ubierano w bia\u0142e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":272,"featured_media":4799,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1033],"tags":[3522,1985,3521,3520,1749,2526,1957,3523,1908,2525,1906,2183,2182,2754,1902,1947,1778],"moimportance":[33],"motype":[1042],"moformat":[127],"class_list":{"0":"post-5092","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-styl-i-uroda","8":"tag-dzieci-w-polsce","9":"tag-historia-kobiet","10":"tag-jak-ubierano-dzieci-w-polsce","11":"tag-jak-ubierano-dzieci-w-polsce-w-xvii-i-xviii-wieku","12":"tag-kobiety-warszawy","13":"tag-moda-2","14":"tag-moda-barokowa","15":"tag-moda-dzieciec","16":"tag-moda-i-styl","17":"tag-moda-na-lamach-czasopisma","18":"tag-moda-po-wojnie","19":"tag-moda-retro","20":"tag-moda-retro-w-miedzywojennej-warszawie","21":"tag-moda-w-przedwojennej-warszawie","22":"tag-moda-w-warszawie","23":"tag-moda-z-przeszlosci","24":"tag-psychologia-kobiet","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","26":"motype-eternal","27":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5092","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/272"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5092"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5105,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5092\/revisions\/5105"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5092"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=5092"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=5092"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=5092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}