{"id":4142,"date":"2024-03-30T14:29:30","date_gmt":"2024-03-30T13:29:30","guid":{"rendered":"https:\/\/warsawka.eu\/?p=4142"},"modified":"2024-03-30T14:29:45","modified_gmt":"2024-03-30T13:29:45","slug":"jak-dziewczyny-z-kobiecego-oddzialu-specjalnego-armii-krajowej-wplynely-na-powstanie-warszawskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/jak-dziewczyny-z-kobiecego-oddzialu-specjalnego-armii-krajowej-wplynely-na-powstanie-warszawskie","title":{"rendered":"Jak dziewczyny z kobiecego oddzia\u0142u specjalnego Armii Krajowej wp\u0142yn\u0119\u0142y na Powstanie Warszawskie"},"content":{"rendered":"\n

W sierpniu 1944 roku wybuch\u0142o Powstanie Warszawskie. Wydarzenia w mie\u015bcie rozwija\u0142y si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 \u015bwiat\u0142a. Jednym z najwi\u0119kszych sukces\u00f3w militarnych tego powstania by\u0142o opanowanie gmachu Polskiej Akcyjnej Sp\u00f3\u0142ki Telefonicznej. Nie uda\u0142oby si\u0119 tego zrealizowa\u0107, gdyby nie pomoc dziewczyn z kobiecego oddzia\u0142u specjalnego AK. To w\u0142a\u015bnie o nich porozmawiamy w tym artykule na warsawka.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Pocz\u0105tek<\/h2>\n\n\n\n

Przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej przy ulicy Zielnej mie\u015bci\u0142 si\u0119 budynek Polskiej Akcyjnej Sp\u00f3\u0142ki Telefonicznej. By\u0142 to jeden ze s\u0142ynnych wie\u017cowc\u00f3w w Warszawie. Drugi pod wzgl\u0119dem wysoko\u015bci po Prudentialu, sta\u0142 si\u0119 wa\u017cnym miejscem strategicznym podczas Powstania Warszawskiego. 1 sierpnia 1944 roku Polska Akcyjna Sp\u00f3\u0142ka Telefoniczna zosta\u0142a zaj\u0119ta przez wojska niemieckie. Wr\u00f3g przez d\u0142ugi czas nie chcia\u0142 opu\u015bci\u0107 budynku, co oznacza\u0142o, \u017ce powsta\u0144cy zmuszeni byli do d\u0142ugotrwa\u0142ej walki.<\/p>\n\n\n\n

W tym okresie Armia Krajowa jeszcze oficjalnie nie istnia\u0142a. Wiosn\u0105 1940 roku warszawska lekarka Zofia Franio zacz\u0119\u0142a tworzy\u0107 Kobiece Patrole Minerskie, do kt\u00f3rych do\u0142\u0105czy\u0142y cz\u0142onkinie organizacji \u201ePrzysposobienie Wojskowe Kobiet\u201d. Pocz\u0105tkowo zgromadzi\u0142o si\u0119 50 kobiet. W podziemiu nazywano je \u201ebombami\u201d. Najpierw nowo utworzone patrole podlega\u0142y Wydzia\u0142owi Saper\u00f3w, p\u00f3\u017aniej zosta\u0142y przeniesione do Kedywu Okr\u0119gu Warszawa AK.<\/p>\n\n\n\n

Dziewczyny w walce<\/h2>\n\n\n\n

W 1942 roku warszawianki zosta\u0142y zaanga\u017cowane w dzia\u0142alno\u015b\u0107 dywersyjn\u0105. Razem z innymi cz\u0142onkami podziemia wysadza\u0142y tory kolejowe, mosty, studzienki telefoniczne na stacjach kolejowych oraz niszczy\u0142y przewody telefoniczne w Warszawie i okolicach. W 1944 roku jedna z dziewczyn otrzyma\u0142a zam\u00f3wienie na wykonanie zapalaj\u0105cych butelek przeciwczo\u0142gowych. Do tego celu konieczne by\u0142o zakupienie wielu p\u00f3\u0142litrowych butelek w\u00f3dki lub octu oraz \u0142atwopalnych p\u0142yn\u00f3w – benzyny, nafty, ropy lub denaturatu. Wszystkie podziemne kwatery zosta\u0142y zaopatrzone w butelki.<\/p>\n\n\n\n

Budynek Polskiej Akcyjnej Sp\u00f3\u0142ki Telefonicznej by\u0142 dla okupant\u00f3w doskona\u0142\u0105 lokalizacj\u0105 do prowadzenia monitoringu. W\u015br\u00f3d niskich budynk\u00f3w niemieccy strzelcy z wie\u017cy strzelali do wszystkich, nie tylko do \u017co\u0142nierzy, ale tak\u017ce do ludno\u015bci cywilnej. Dlatego w\u0142adze Warszawy musia\u0142y pilnie podj\u0105\u0107 decyzj\u0119, co zrobi\u0107 z t\u0105 lokalizacj\u0105. Postanowiono podpali\u0107 budynek. Pierwsze pr\u00f3by zdobycia budynku na pocz\u0105tku sierpnia nie powiod\u0142y si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W tych wydarzeniach uczestniczy\u0142y Wanda Maciejowska pod pseudonimem Iza i Irena Grabowska. Uda\u0142o im si\u0119 zniszczy\u0107 bunkier przy wej\u015bciu. Wesz\u0142y nawet na pierwsze pi\u0119tro, ale szybko zosta\u0142y wyparci. Przez kolejne dni powsta\u0144cy bezskutecznie pr\u00f3bowali opanowa\u0107 budynek. Obl\u0119\u017cenie trwa\u0142o prawie trzy tygodnie.<\/p>\n\n\n\n

20 sierpnia 1944 wszystko si\u0119 zmieni\u0142o. To w\u0142a\u015bnie na ten dzie\u0144 zaplanowano ostatni atak. Ulice wok\u00f3\u0142 budynku zosta\u0142y wzmocnione przez oddzia\u0142y powsta\u0144cze, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142o powstrzymanie niemieckich czo\u0142g\u00f3w wywo\u017c\u0105cych \u017cywno\u015b\u0107 i amunicj\u0119 z budynku. Poprzedniej nocy grupa powsta\u0144c\u00f3w osiedli\u0142a si\u0119 w mieszkaniu znajduj\u0105cym si\u0119 za murem Polskiej Akcyjnej Sp\u00f3\u0142ki Telefonicznej. Przy u\u017cyciu \u0142adunku wa\u017c\u0105cego ponad 20 kilogram\u00f3w dokonali wy\u0142omu w murze. Bomb\u0119 detonowa\u0142y cz\u0142onkinie \u017be\u0144skiego Oddzia\u0142u Saper\u00f3w. P\u00f3\u017aniej rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ostrza\u0142. Powsta\u0144cy pod\u0142o\u017cyli tak\u017ce \u0142adunek na pierwszym pi\u0119trze budynku. Gmach podpalono za pomoc\u0105 miotaczy ognia.<\/p>\n\n\n\n

W wyniku tej bitwy zgin\u0119\u0142o 40 Niemc\u00f3w, 120 zosta\u0142o rannych. Powsta\u0144com uda\u0142o si\u0119 zdoby\u0107 115 je\u0144c\u00f3w. Armia Krajowa udowodni\u0142a okupantom, \u017ce walczy nie tylko o przetrwanie, ale o woln\u0105 Polsk\u0119. Polska Akcyjna Sp\u00f3\u0142ka Telefoniczna do ko\u0144ca Powstania Warszawskiego by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 powsta\u0144c\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W sierpniu 1944 roku wybuch\u0142o Powstanie Warszawskie. Wydarzenia w mie\u015bcie rozwija\u0142y si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 \u015bwiat\u0142a. Jednym z najwi\u0119kszych sukces\u00f3w militarnych tego powstania by\u0142o opanowanie gmachu Polskiej Akcyjnej Sp\u00f3\u0142ki Telefonicznej. Nie uda\u0142oby si\u0119 tego zrealizowa\u0107, gdyby nie pomoc dziewczyn z kobiecego oddzia\u0142u specjalnego AK. To w\u0142a\u015bnie o nich porozmawiamy w tym artykule na warsawka.eu. Pocz\u0105tek Przed […]<\/p>\n","protected":false},"author":263,"featured_media":4001,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1031],"tags":[2813,2811,1985,2634,1814,2005,2795,1749,1813,2812],"moimportance":[33],"motype":[1042],"moformat":[66],"class_list":{"0":"post-4142","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zycie-na-swiecie","8":"tag-budynek-polskiej-akcyjnej-spolki-telefonicznej","9":"tag-dziewczyny-z-kobiecego-oddzialu-specjalnego-armii-krajowej","10":"tag-historia-kobiet","11":"tag-historia-slawnej-kobiety","12":"tag-historia-sukcesu-kobiety","13":"tag-historia-warszawskich-kobiet","14":"tag-kobiety-powstania-warszawskiego","15":"tag-kobiety-warszawy","16":"tag-kobiety-z-polski","17":"tag-powstanie-warszawskie","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/263"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4146,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4142\/revisions\/4146"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4142"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4142"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4142"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}