{"id":3963,"date":"2024-03-15T03:08:22","date_gmt":"2024-03-15T02:08:22","guid":{"rendered":"https:\/\/warsawka.eu\/?p=3963"},"modified":"2024-03-15T03:08:32","modified_gmt":"2024-03-15T02:08:32","slug":"historia-warszawskiej-feministki-ireny-krzywickiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/historia-warszawskiej-feministki-ireny-krzywickiej","title":{"rendered":"Historia warszawskiej feministki Ireny Krzywickiej"},"content":{"rendered":"\n

XX wiek by\u0142 dla Polski do\u015b\u0107 rewolucyjny. W Warszawie aktywnie pojawia\u0142 si\u0119 ruch feministyczny. Kobiety d\u0105\u017cy\u0142y do niezale\u017cno\u015bci. Jedna z nich by\u0142a Irena Krzywicka – pisze strona warsawka.eu<\/a>. w tym materiale bardziej szczeg\u00f3\u0142owo opowiemy jej histori\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Pochodzenie<\/h2>\n\n\n\n

Irena Krzywicka urodzi\u0142a si\u0119 w 1899 roku na Syberii. Pochodzi\u0142a z polonizowanej \u017cydowskiej rodziny Goldberg. Rodzice brali aktywny udzia\u0142 w politycznym ruchu \u017cydowskim, za co zostali wygnani z Warszawy na Syberi\u0119. Ojciec, Stanis\u0142aw Goldberg, by\u0142 z wykszta\u0142cenia lekarzem. Jej matka Felicja by\u0142a dentystk\u0105, cho\u0107 po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 nauczaniu j\u0119zyka polskiego. W 1903 roku rodzinie uda\u0142o si\u0119 wr\u00f3ci\u0107 z wygnania do Warszawy.<\/p>\n\n\n\n

Irena wychowywa\u0142a si\u0119 w duchu racjonalizmu i tolerancji. Dziewczyna ucz\u0119szcza\u0142a do elitarnej szko\u0142y \u015bredniej dla dziewcz\u0105t. W szkole panowa\u0142a szczeg\u00f3lna atmosfera. Uczono uczni\u00f3w, aby szanowali si\u0119 nawzajem pomimo r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci i religii. W 1922 roku uko\u0144czy\u0142a Wydzia\u0142 Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, ale nie obroni\u0142a doktoratu z powodu konfliktu z kierownikiem naukowym.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n

Ju\u017c podczas studi\u00f3w Irena napisa\u0142a sw\u00f3j pierwszy esej Pierwsza krew. W tym okresie dziewczyna ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 jako osoba. Sympatyzowa\u0142a z oddolnymi ruchami lewicowymi, zwraca\u0142a si\u0119 do spo\u0142ecznie niepewnych warstw ludno\u015bci, bra\u0142a udzia\u0142 w r\u00f3\u017cnych kampaniach agitacyjnych. Dba\u0142a o warunki \u017cycia i pracy warszawiak\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci kobiet.<\/p>\n\n\n\n

W latach trzydziestych XX wieku Irena wraz z m\u0119\u017cem i rodzin\u0105 przeprowadzi\u0142a si\u0119 do modernistycznej willi w Podkowie Le\u015bnej pod Warszaw\u0105. Co ciekawe, jeden z pokoi domu Krzywicka wykorzysta\u0142a jako pierwsz\u0105 bibliotek\u0119 publiczn\u0105 w tym mie\u015bcie. W tym okresie Irena zosta\u0142a pisark\u0105. By\u0142a autork\u0105 kilku powie\u015bci. T\u0142umaczy\u0142a r\u00f3wnie\u017c dzie\u0142a zagranicznych pisarzy, m.in. Herberta George’a Wellsa, Maxa Frischa i Friedricha D\u00fcrrenmatta. Nast\u0119pnie Irena rozpocz\u0119\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Tadeuszem Boyem-\u017bele\u0144skim, w kt\u00f3rym p\u00f3\u017aniej si\u0119 zakocha\u0142a. Ich wsp\u00f3lna praca okaza\u0142a si\u0119 prze\u0142omem.<\/p>\n\n\n\n

Te pozama\u0142\u017ce\u0144skie romanse Krzywickiego i Boya przyczyni\u0142y si\u0119 do \u015bci\u015blejszej wsp\u00f3\u0142pracy w promowaniu edukacji seksualnej i kontroli urodze\u0144, czyni\u0105c z nich najwybitniejszych dzia\u0142aczy ruchu feministycznego okresu przedwojennego. W XX wieku w Warszawie nie podejmowano kwestii zdrowia kobiet i \u017cycia seksualnego. Ale Irena nie ba\u0142a si\u0119 o tym m\u00f3wi\u0107. \u015awiadomie dyskutowa\u0142a o delikatnych kwestiach dotycz\u0105cych aborcji i kobiecej seksualno\u015bci. Krzywicka by\u0142a przeciwniczk\u0105 monogamii i g\u0142osi\u0142a wolno\u015b\u0107 seksualn\u0105 dla kobiet. Kobieta by\u0142a r\u00f3wnie\u017c tolerancyjna wobec homoseksualizmu, poniewa\u017c charakteryzowa\u0142a go jako odwr\u00f3cenie instynktu seksualnego, z natury tak naturalnego jak lewor\u0119czno\u015b\u0107. Za\u017c\u0105da\u0142a r\u00f3wnie\u017c poprawy warunk\u00f3w przetrzymywania wi\u0119\u017ani\u00f3w, aby ograniczy\u0107 rozw\u00f3j dewiacji.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Ale przede wszystkim Irena domaga\u0142a si\u0119 legalizacji aborcji. Za\u0142o\u017cy\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 Wiadomo\u015bci Literackie, w kt\u00f3rej promowa\u0142a edukacj\u0119 seksualn\u0105. Popar\u0142y j\u0105 m.in. Zofia Na\u0142kowska, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Helena Boguszewska, Pola Gojawiczy\u0144ska i Wanda Melcer. W 1931 roku Krzywicka otworzy\u0142a klinik\u0119 w Warszawie, gdzie udziela\u0142a porad ubogim kobietom.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki tak aktywnej dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej Irena szybko uzyska\u0142a w Warszawie tytu\u0142 skandalistki. By\u0142a celem ataku ze strony prawicowych kr\u0119g\u00f3w, kt\u00f3re postrzega\u0142y jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 jako „szkod\u0119 dla narodu”. Nawet pisarze znani ze swoich liberalnych pogl\u0105d\u00f3w, tacy jak Maria D\u0105browska, Jan Lecho\u0144 i Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz, sprzeciwiali si\u0119 jej, bo obra\u017ca\u0142o ich w jej tw\u00f3rczo\u015bci przesadne zainteresowanie autorki sprawami seksualnymi.<\/p>\n\n\n\n

Podczas II wojny \u015bwiatowej Irena Krzywicka by\u0142a prze\u015bladowana ze wzgl\u0119du na jej \u017cydowskie korzenie. Ale dziewczyna, na kt\u00f3r\u0105 polowano, okaza\u0142a si\u0119 silniejsza. Pomimo tego, \u017ce by\u0142a bliska za\u0142amania, Irena wykaza\u0142a si\u0119 niezachwian\u0105 osobowo\u015bci\u0105 i ostatecznie odnios\u0142a zwyci\u0119stwo. Uda\u0142o jej si\u0119 wyjecha\u0107 z synem do Francji, gdzie mieszka\u0142a do ko\u0144ca \u017cycia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

XX wiek by\u0142 dla Polski do\u015b\u0107 rewolucyjny. W Warszawie aktywnie pojawia\u0142 si\u0119 ruch feministyczny. Kobiety d\u0105\u017cy\u0142y do niezale\u017cno\u015bci. Jedna z nich by\u0142a Irena Krzywicka – pisze strona warsawka.eu. w tym materiale bardziej szczeg\u00f3\u0142owo opowiemy jej histori\u0119. Pochodzenie Irena Krzywicka urodzi\u0142a si\u0119 w 1899 roku na Syberii. Pochodzi\u0142a z polonizowanej \u017cydowskiej rodziny Goldberg. Rodzice brali aktywny […]<\/p>\n","protected":false},"author":272,"featured_media":3707,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1032],"tags":[2623,2547,2625,2622,2624,1749,2626,2627,1778,2549,2347,2350],"motype":[1042],"moformat":[66],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-3963","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-psychologia-kobiet","8":"tag-feminist","9":"tag-feministki-warszawskie","10":"tag-helena-boguszewska","11":"tag-historia-warszawskiej-feministki-ireny-krzywickiej","12":"tag-irena-krzywicka","13":"tag-kobiety-warszawy","14":"tag-maria-pawlikowska-jasnorzewska","15":"tag-pola-gojawiczynska","16":"tag-psychologia-kobiet","17":"tag-ruch-feministyczny","18":"tag-zagorzala-feministka","19":"tag-zofia-nalkowska","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna","22":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3963","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/272"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3963"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3963\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3967,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3963\/revisions\/3967"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3963"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3963"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3963"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}