{"id":3463,"date":"2023-10-23T23:23:42","date_gmt":"2023-10-23T21:23:42","guid":{"rendered":"https:\/\/warsawka.eu\/?p=3463"},"modified":"2023-10-23T23:24:04","modified_gmt":"2023-10-23T21:24:04","slug":"prekursorka-feminizmu-w-polsce-ekscentryczna-i-skandaliczna-narcyza-zmichowska-i-jej-walka-o-prawa-kobiet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/prekursorka-feminizmu-w-polsce-ekscentryczna-i-skandaliczna-narcyza-zmichowska-i-jej-walka-o-prawa-kobiet","title":{"rendered":"Prekursorka feminizmu w Polsce: ekscentryczna i skandaliczna Narcyza \u017bmichowska i jej walka o prawa kobiet"},"content":{"rendered":"\n<p>Jedn\u0105 z najwybitniejszych i jednocze\u015bnie najbardziej skandalicznych postaci w historii Polski jest s\u0142ynna warszawska pisarka, dzia\u0142aczka spo\u0142eczna i obro\u0144czyni edukacji kobiet, Narcyza \u017bmichowska. Dla wielu Narcyza \u017bmichowska jest ikon\u0105 feminizmu w Polsce. To w\u0142a\u015bnie ona za\u0142o\u017cy\u0142a fundamenty pod pot\u0119\u017cny ruch spo\u0142eczny, kt\u00f3ry zmieni\u0142 ca\u0142y \u015bwiat. O \u017cyciu i dzia\u0142alno\u015bci wybitnej warszawianki opowiemy w tym artykule na <a href=\"https:\/\/warsawka.eu\/\">warsawka.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-69ffb92e74978\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-69ffb92e74978\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/prekursorka-feminizmu-w-polsce-ekscentryczna-i-skandaliczna-narcyza-zmichowska-i-jej-walka-o-prawa-kobiet\/#Zyciorys_Narcyzy_Zmichowskiej\" >\u017byciorys Narcyzy&nbsp; \u017bmichowskiej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/prekursorka-feminizmu-w-polsce-ekscentryczna-i-skandaliczna-narcyza-zmichowska-i-jej-walka-o-prawa-kobiet\/#Zycie_w_Paryzu\" >\u017bycie w Pary\u017cu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/prekursorka-feminizmu-w-polsce-ekscentryczna-i-skandaliczna-narcyza-zmichowska-i-jej-walka-o-prawa-kobiet\/#Dzialalnosc_spoleczna_i_poglady_Zmichowskiej\" >Dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczna i pogl\u0105dy \u017bmichowskiej&nbsp;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/prekursorka-feminizmu-w-polsce-ekscentryczna-i-skandaliczna-narcyza-zmichowska-i-jej-walka-o-prawa-kobiet\/#Programy_edukacji_Zmichowskiej\" >Programy edukacji \u017bmichowskiej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/prekursorka-feminizmu-w-polsce-ekscentryczna-i-skandaliczna-narcyza-zmichowska-i-jej-walka-o-prawa-kobiet\/#Tworczosc_Narcyzy_Zmichowskiej\" >Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Narcyzy \u017bmichowskiej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/prekursorka-feminizmu-w-polsce-ekscentryczna-i-skandaliczna-narcyza-zmichowska-i-jej-walka-o-prawa-kobiet\/#Tajemnice_Zmichowskiej\" >Tajemnice \u017bmichowskiej\u00a0<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zyciorys_Narcyzy_Zmichowskiej\"><\/span>\u017byciorys Narcyzy&nbsp; \u017bmichowskiej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Narcyza \u017bmichowska urodzi\u0142a si\u0119 4 marca 1819 roku w Warszawie. Jej matka zmar\u0142a tu\u017c po porodzie, a ojciec pracowa\u0142 w kopalni soli. Ze wzgl\u0119du na cz\u0119ste nieobecno\u015bci ojca w domu, wychowaniem dziewczyny zajmowali si\u0119 jej krewni.<\/p>\n\n\n\n<p>Narcyza \u017bmichowska jest absolwentk\u0105 Instytutu Guwernantek w Warszawie. Jej nauczycielk\u0105 by\u0142a znana polska pisarka Klementyna Ta\u0144ska-Hoffmanowa. Pomimo du\u017cego autorytetu nauczycielki Narcyza \u017bmichowska ju\u017c w czasie studi\u00f3w krytykowa\u0142a jej metody nauczania i metody wychowawcze.<\/p>\n\n\n\n<p>W wieku dziewi\u0119tnastu lat Narcyza \u017bmichowska rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 jako guwernantka w zamo\u017cnej rodzinie Zamoyskich, z kt\u00f3rymi razem przeprowadzi\u0142a si\u0119 do Pary\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zycie_w_Paryzu\"><\/span>\u017bycie w Pary\u017cu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"1124\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.euhttps:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3464\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image.png 800w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image-214x300.png 214w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image-768x1079.png 768w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image-696x978.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Narcyza \u017bmichowska przez pewien czas mieszka\u0142a w Pary\u017cu. Tam nawi\u0105za\u0142a bliski kontakt ze swoim bratem Erazmem, kt\u00f3ry wywar\u0142 ogromny wp\u0142yw na \u015bwiatopogl\u0105d m\u0142odej dziewczyny. Pom\u00f3g\u0142 Narcyzie rozpocz\u0105\u0107 studia w paryskiej Bibliotece Narodowej Francji. Tam Narcyza \u017bmichowska pozna\u0142a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wielu polskich i europejskich autor\u00f3w, co r\u00f3wnie\u017c odegra\u0142o wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w samorozwoju i \u015bwiatopogl\u0105dzie dziewczyny. Narcyza \u017bmichowska by\u0142a jedn\u0105 z pierwszych kobiet, kt\u00f3re ucz\u0119szcza\u0142y na posiedzenia Akademii Francuskiej.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1839 roku Narcyza \u017bmichowska wr\u00f3ci\u0142a do Polski. Na rodzimej ziemi niemal od razu pozna\u0142a pisark\u0119 Babiann\u0119 Moraczewsk\u0105 i jej brata J\u0119drzeja, kt\u00f3ry by\u0142 historykiem. Znajomo\u015b\u0107 ta odegra\u0142a r\u00f3wnie\u017c kluczow\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu si\u0119 osobowo\u015bci Narcyzy. Od najm\u0142odszych lat by\u0142a przekonana, \u017ce \u200b\u200babsolutnie wszystkie grupy spo\u0142eczne, niezale\u017cnie od p\u0142ci, pochodzenia i statusu spo\u0142ecznego, maj\u0105 prawo do edukacji. Po podzieleniu si\u0119 swoimi przekonaniami z Moraczewskimi, Narcyza \u017bmichowska upewni\u0142a si\u0119, \u017ce ma poparcie wp\u0142ywowych osobisto\u015bci w tym wa\u017cnym dla niej pytaniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Pobyt we Francji praktycznie ca\u0142kowicie zmieni\u0142 Narcyz\u0119: sta\u0142a si\u0119 ekscentryczna, nie ba\u0142a si\u0119 wyra\u017ca\u0107 w\u0142asnego zdania, a nawet pali\u0142a w miejscach publicznych papierosy, co by\u0142o w\u00f3wczas nieakceptowalne dla kobiety.<\/p>\n\n\n\n<p>Znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka francuskiego na poziomie native speaker\u00f3w i wszechstronny rozw\u00f3j pozwoli\u0142y jej \u0142atwo znale\u017a\u0107 prac\u0119. Przez d\u0142ugi czas by\u0142a nauczycielk\u0105 domow\u0105. Jednocze\u015bnie regularnie przyje\u017cd\u017ca\u0142a do Warszawy (mieszka\u0142a w\u00f3wczas pod \u0141om\u017c\u0105), gdzie spotyka\u0142a si\u0119 z miejscowymi intelektualistami.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez trzy lata Narcyza \u017bmichowska mieszka\u0142a i pracowa\u0142a w ma\u0142ym miasteczku pod \u0141odzi\u0105. Tam by\u0142a dyrektork\u0105 nielegalnej wiejskiej szko\u0142y. To w\u0142a\u015bnie w tym czasie ukaza\u0142o si\u0119 najs\u0142ynniejsze dzie\u0142o Narcyzy \u017bmichowskiej \u201ePoganka\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Narcyza \u017bmichowska przez d\u0142ugi czas zajmowa\u0142a si\u0119 sprzeda\u017c\u0105 nielegalnej prasy. Po przeprowadzce do Warszawy zosta\u0142a aresztowana za nielegaln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 i przebywa\u0142a w areszcie domowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Po st\u0142umieniu powstania styczniowego Narcyza \u017bmichowska ponownie wr\u00f3ci\u0142a do Pary\u017ca, gdzie rozpocz\u0119\u0142a studia na Sorbonie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dzialalnosc_spoleczna_i_poglady_Zmichowskiej\"><\/span>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczna i pogl\u0105dy \u017bmichowskiej&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Narcyza \u017bmichowska by\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105, kt\u00f3ra zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na potrzeb\u0119 i znaczenie edukacji kobiet oraz jej rol\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie. Narcyza \u017bmichowska oskar\u017ca\u0142a metody i pogl\u0105dy swojej nauczycielki Klementyny Ta\u0144skiej-Hoffmanowej o \u201em\u0119ski punkt widzenia\u201d. Ciekawostk\u0105 jest to, \u017ce Narcyza \u017bmichowska by\u0142a zaci\u0119t\u0105 patriotk\u0105 i gardzi\u0142a lud\u017ami, kt\u00f3rzy nie kochali swojej ojczyzny.<\/p>\n\n\n\n<p>Narcyza \u017bmichowska wnios\u0142a ogromny wk\u0142ad w rozw\u00f3j edukacji kobiet w Polsce. Jako pierwsza opracowa\u0142a program edukacyjny dla dziewcz\u0105t. Narcyza \u017bmichowska by\u0142a przekonana, \u017ce \u200b\u200bkobiety powinny zdobywa\u0107 wykszta\u0142cenie, aby m\u00f3c podejmowa\u0107 w \u017cyciu zr\u00f3wnowa\u017cone decyzje, broni\u0107 w\u0142asnego zdania i wszechstronnie si\u0119 rozwija\u0107. Narcyza \u017bmichowska walczy\u0142a o to, aby kobieta w spo\u0142ecze\u0144stwie by\u0142a nie tylko \u017con\u0105 czy matk\u0105, ale tak\u017ce r\u00f3wnoprawn\u0105 osobowo\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105. \u017bmichowska postawi\u0142a sobie za cel nauczy\u0107 kobiety wolno\u015bci, si\u0142y i niezale\u017cno\u015bci. Nieustannie przypomina\u0142a, \u017ce \u200b\u200bedukacja jest wa\u017cna, poniewa\u017c mo\u017ce otworzy\u0107 wiele mo\u017cliwo\u015bci, poszerzy\u0107 horyzonty i zyska\u0107 inn\u0105 rol\u0119 spo\u0142eczn\u0105 ni\u017c rola \u017cony czy matki. Jej najs\u0142ynniejsze powiedzenie brzmi: \u201eUczcie si\u0119, je\u015bli mo\u017cecie; umiejcie, je\u015bli&nbsp; potraficie i my\u015blicie o tym, \u017ceby\u015bcie same sobie wystarczy\u0142y, bo w razie potrzeby nikt na was z opiek\u0105 i wsparciem nie czeka.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Programy_edukacji_Zmichowskiej\"><\/span>Programy edukacji \u017bmichowskiej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"915\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.euhttps:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3467\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image-1.png 1000w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image-1-300x275.png 300w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image-1-768x703.png 768w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image-1-696x637.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Narcyza \u017bmichowska promowa\u0142a dwa w\u0142asne programy edukacji kobiet. Pierwszy program \u017bmichowskiej mia\u0142 charakter gospodarsko-praktyczny i by\u0142 przeznaczony dla tych kobiet, kt\u00f3re chcia\u0142y po\u015bwi\u0119ci\u0107 swoje \u017cycie rodzinie i wychowaniu dzieci. Drugi program edukacji \u2013 naukowy \u2013 zosta\u0142 skierowany dla uzdolnionych dziewcz\u0105t, kt\u00f3re mia\u0142y ch\u0119\u0107 nauki i poznawania tego \u015bwiata, a nie stawia\u0142y sobie za cel bycia jedynie \u017con\u0105 lub matk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Programy edukacji \u017bmichowskiej opiera\u0142y si\u0119 na kszta\u0142towaniu narodowo-patriotycznej postawy. Wspominali\u015bmy ju\u017c, \u017ce Narcyza \u017bmichowska by\u0142a zaci\u0119t\u0105 patriotk\u0105. Jej zdaniem podstaw\u0105 edukacji powinno by\u0107 pi\u0119\u0107 g\u0142\u00f3wnych przedmiot\u00f3w: arytmetyka, geografia, nauki przyrodnicze, historia i nauka j\u0119zyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Narcyza \u017bmichowska uczy\u0142a swoje uczennice przede wszystkim samodzielnego my\u015blenia i wyci\u0105gania wniosk\u00f3w bez uwzgl\u0119dnienia opinii innych. Narcyza \u017bmichowska propagowa\u0142a tak\u017ce tzw. \u201esiostrzane wi\u0119zi\u201d mi\u0119dzy kobietami, gdy\u017c uwa\u017ca\u0142a, \u017ce \u200b\u200bwszystkie kobiety maj\u0105 wsp\u00f3lny los.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tworczosc_Narcyzy_Zmichowskiej\"><\/span>Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Narcyzy \u017bmichowskiej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Narcyza \u017bmichowska jest autork\u0105 dziewi\u0119ciu dzie\u0142, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno powie\u015bci, jak i wiersze. Jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona by\u0142a aktualnym problemom spo\u0142ecznym. Przedstawia\u0142a swoje bohaterki jako celowe i niezale\u017cne kobiety.<\/p>\n\n\n\n<p>Narcyza \u017bmichowska swoje pierwsze prace publikowa\u0142a w czasopismach \u201ePierwiosnka\u201d, \u201ePielgrzym\u201d i \u201ePrzegl\u0105d Naukowy\u201d. By\u0142y to jedne z niewielu publikacji, w kt\u00f3rych mog\u0142y publikowa\u0107 kobiety.<\/p>\n\n\n\n<p>Po \u015bmierci swojego brata Narcyza \u017bmichowska za\u0142o\u017cy\u0142a grup\u0119 \u201eEntuzjastki\u201d, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzi\u0142y warszawskie emancypantki, kt\u00f3re od dawna bra\u0142y udzia\u0142 w konspiracji.<\/p>\n\n\n\n<p>Wspomnieli\u015bmy ju\u017c, \u017ce najs\u0142ynniejszym dzie\u0142em \u017bmichowskiej jest powie\u015b\u0107 \u201ePoganka\u201d. Wielu uwa\u017ca, \u017ce \u200b\u200b\u200b\u200bdzie\u0142o ma charakter autobiograficzny. Nie wiemy ile w tym jest prawdy, jednak z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 jest to powie\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 powinna przeczyta\u0107 ka\u017cda kobieta.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tajemnice_Zmichowskiej\"><\/span>Tajemnice \u017bmichowskiej\u00a0<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"186\" height=\"271\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.euhttps:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2023\/10\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3470\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Przez wiele lat Narcyza \u017bmichowska utrzymywa\u0142a osobist\u0105 korespondencj\u0119 z jedn\u0105 ze swoich uczennic, Wand\u0105 \u017bele\u0144sk\u0105, a tak\u017ce z Bibiann\u0105 Moraczewsk\u0105. Po przeanalizowaniu list\u00f3w i jej tw\u00f3rczo\u015bci udowodniono, \u017ce Narcyza \u017bmichowska mia\u0142a nietradycyjn\u0105 orientacj\u0119 seksualn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez d\u0142ugi czas zar\u00f3wno sama Narcyza \u017bmichowska, jak i cenzura ukrywa\u0142y jej orientacj\u0119. Przez ca\u0142e \u017cycie doskonale rozumia\u0142a, \u017ce \u200b\u200bje\u015bli jej listy wpadn\u0105 w niew\u0142a\u015bciwe r\u0119ce, zar\u00f3wno ona, jak i adresatki b\u0119d\u0105 nara\u017cone na niebezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1890 roku ukaza\u0142a si\u0119 publikacja \u201eListy Narcyzy \u017bmichowskiej do Tekli D\u0119bskiej i innych os\u00f3b\u201d. S\u0105 to jedyne zachowane do dzi\u015b niecenzurowane listy \u017bmichowskiej. Po raz pierwszy opublikowa\u0142 je syn jednej z adresatek \u017bmichowskiej w latach trzydziestych XX wieku. Zachowane fragmenty list\u00f3w \u015bwiadcz\u0105 o presji, pod jak\u0105 znajdowa\u0142y si\u0119 kobiety w XIX wieku. Narcyza \u017bmichowska zrobi\u0142a wszystko, co w jej mocy, aby przysz\u0142e pokolenia nie stan\u0119\u0142y w obliczu problem\u00f3w, kt\u00f3re j\u0105 spotka\u0142y.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jedn\u0105 z najwybitniejszych i jednocze\u015bnie najbardziej skandalicznych postaci w historii Polski jest s\u0142ynna warszawska pisarka, dzia\u0142aczka spo\u0142eczna i obro\u0144czyni edukacji kobiet, Narcyza \u017bmichowska. Dla wielu Narcyza \u017bmichowska jest ikon\u0105 feminizmu w Polsce. To w\u0142a\u015bnie ona za\u0142o\u017cy\u0142a fundamenty pod pot\u0119\u017cny ruch spo\u0142eczny, kt\u00f3ry zmieni\u0142 ca\u0142y \u015bwiat. O \u017cyciu i dzia\u0142alno\u015bci wybitnej warszawianki opowiemy w tym artykule [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":263,"featured_media":3448,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1031],"tags":[2334,2330,2329,1749,2341,2331,2335,2336,2328,2338,2337,1778,2340,2339,2332],"motype":[1042],"moformat":[127],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-3463","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zycie-na-swiecie","8":"tag-dzialalnosc-spoleczna-i-poglady-zmichowskiej","9":"tag-ekscentryczna-i-skandaliczna-narcyza-zmichowska","10":"tag-feminizm-2","11":"tag-kobiety-warszawy","12":"tag-listy-narcyzy-zmichowskiej","13":"tag-narcyza-zmichowska","14":"tag-poglady-zmichowskiej","15":"tag-potrzebe-i-znaczenie-edukacji-kobiet","16":"tag-prekursorka-feminizmu-w-polsce","17":"tag-programy-edukacji","18":"tag-programy-edukacji-zmichowskiej","19":"tag-psychologia-kobiet","20":"tag-tajemnice-zmichowskiej","21":"tag-tworczosc-narcyzy-zmichowskiej","22":"tag-walka-o-prawa-kobiet","23":"motype-eternal","24":"moformat-longrid-korotka","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/263"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3463"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3463\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3473,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3463\/revisions\/3473"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3463"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3463"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3463"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}