{"id":2841,"date":"2022-12-08T16:37:20","date_gmt":"2022-12-08T15:37:20","guid":{"rendered":"https:\/\/warsawka.eu\/?p=2841"},"modified":"2022-12-08T16:37:32","modified_gmt":"2022-12-08T15:37:32","slug":"biografia-wybitnej-naukowczyni-marii-werkenthin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/biografia-wybitnej-naukowczyni-marii-werkenthin","title":{"rendered":"Biografia wybitnej naukowczyni Marii Werkenthin"},"content":{"rendered":"\n<p>Nazwisko Marii Werkenthin jest znane na ca\u0142ym \u015bwiecie: jest wiadoma na Ukrainie, w Polsce, a nawet we Francji. Maria jest jednym z najwybitniejszych polskich radiolog\u00f3w, s\u0142ynn\u0105 naukowczyni\u0105, patriotk\u0105 i bohaterk\u0105 ogarni\u0119tej wojn\u0105 Warszawy &#8211; pisze <a href=\"http:\/\/warsawka.eu\/\">warsawka.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>W naszym artykule porozmawiamy o \u017cyciu, dzia\u0142alno\u015bci i osi\u0105gni\u0119ciach Marii Werkenthin.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-69ffc591a9e93\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-69ffc591a9e93\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/biografia-wybitnej-naukowczyni-marii-werkenthin\/#Dziecinstwo_i_mlodosc_wybitnej_naukowczyni\" >Dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107 wybitnej naukowczyni<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/biografia-wybitnej-naukowczyni-marii-werkenthin\/#Przeprowadzka_do_Warszawy_i_pierwsze_osiagniecia\" >Przeprowadzka do Warszawy i pierwsze osi\u0105gni\u0119cia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/biografia-wybitnej-naukowczyni-marii-werkenthin\/#Pierwsza_Pracownia_Radiologiczna_Werkenthin_i_osiagniecia_wybitnej_naukowczyni\" >Pierwsza Pracownia Radiologiczna Werkenthin i osi\u0105gni\u0119cia wybitnej naukowczyni<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/biografia-wybitnej-naukowczyni-marii-werkenthin\/#Tajna_dzialalnosc_tajemnice_z_biografii_Werkenthin\" >Tajna dzia\u0142alno\u015b\u0107: tajemnice z biografii Werkenthin<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/biografia-wybitnej-naukowczyni-marii-werkenthin\/#Ostatnie_lata\" >Ostatnie lata<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dziecinstwo_i_mlodosc_wybitnej_naukowczyni\"><\/span>Dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107 wybitnej naukowczyni<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"673\" height=\"800\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.euhttps:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/1111.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2842\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/1111.jpg 673w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/1111-252x300.jpg 252w\" sizes=\"auto, (max-width: 673px) 100vw, 673px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Maria Werkenthin urodzi\u0142a si\u0119 21 lutego 1901 roku w obwodzie winnickim na Ukrainie. Jej ojciec, Otton Werkenthin, by\u0142 Niemcem, a matka, Alojza Kimens &#8211; Angielk\u0105. Rodzice Marii urodzili si\u0119 w Polsce i byli patriotami, czego uczyli r\u00f3wnie\u017c swoich dzieciak\u00f3w. Rodzina Werkenthin mia\u0142a czworo dzieci: Maria by\u0142a najm\u0142odsz\u0105 c\u00f3rk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Matka Alojza Kimens wychowywa\u0142a swoje dzieci w angielskich tradycjach, a nawet nada\u0142a c\u00f3rce podw\u00f3jne imi\u0119 (Maria Wiktoria), na cze\u015b\u0107 wybitnej angielskiej kr\u00f3lowej Wiktorii. Rodzice Marii biegle w\u0142adali j\u0119zykami obcymi, w szczeg\u00f3lno\u015bci polskim, a wszystkie ich dzieci wychowywane by\u0142y w poszanowaniu kultury polskiej i tradycji. Mimo, \u017ce Maria urodzi\u0142a si\u0119 i wychowa\u0142a na Ukrainie, m\u00f3wi\u0142a po polsku i od dzieci\u0144stwa czu\u0142a wielki poci\u0105g do ojczyzny swoich rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy Maria mia\u0142a osiem lat, rodzina przenios\u0142a si\u0119 do Kijowa, gdzie jej ojciec obj\u0105\u0142 nowe stanowisko &#8211; dyrektora banku. Maria Wiktoria rozpocz\u0119\u0142a nauk\u0119 w gimnazjum lutera\u0144skim. Jednak instytucja zosta\u0142a zamkni\u0119ta, zanim Maria uko\u0144czy\u0142a studia. Nast\u0119pnie rozpocz\u0119\u0142a nauk\u0119 w prywatnym gimnazjum pani Aleksandry Duczy\u0144skiej, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142a w 1918 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Maria Werkenthin by\u0142a niezwykle utalentowan\u0105 i starann\u0105 uczennic\u0105. Maria z \u0142atwo\u015bci\u0105 ogarnia\u0142a j\u0119zyki obce: jeszcze w szkole podstawowej m\u00f3wi\u0142a p\u0142ynnie po angielsku, niemiecku, francusku i rosyjsku. Podczas nauki w gimnazjum Maria zwraca\u0142a szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na nauki przyrodnicze i od razu zrozumia\u0142a, \u017ce \u200b\u200bw przysz\u0142o\u015bci po\u0142\u0105czy swoje \u017cycie z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 naukow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Otrzymawszy pot\u0119\u017cn\u0105 baz\u0119, Maria wst\u0105pi\u0142a na Wydzia\u0142 Budownictwa Politechniki Kijowskiej, ale nie uko\u0144czy\u0142a studi\u00f3w. W 1919 roku Werkenthin zosta\u0142a studentk\u0105 Wydzia\u0142u Medycznego Uniwersytetu Kijowskiego, kt\u00f3ry w 1920 roku po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 z Wydzia\u0142em Lekarskim Uniwersytetu Kijowskiego \u015bw. W\u0142odzimierza.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przeprowadzka_do_Warszawy_i_pierwsze_osiagniecia\"><\/span>Przeprowadzka do Warszawy i pierwsze osi\u0105gni\u0119cia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"617\" height=\"800\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.euhttps:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/2222.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2845\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/2222.jpg 617w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/2222-231x300.jpg 231w\" sizes=\"auto, (max-width: 617px) 100vw, 617px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Kiedy w 1917 roku wybuch\u0142a I wojna \u015bwiatowa i rewolucja bolszewicka, rodzina Werkenthin\u00f3w zdecydowa\u0142a si\u0119 przenie\u015b\u0107 do Polski. W lipcu 1921 roku Maria wraz z rodzin\u0105 nielegalnie przekroczy\u0142a granic\u0119 z Polsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym samym roku Maria wst\u0105pi\u0142a na Wydzia\u0142 Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego. Zosta\u0142a od razu przyj\u0119ta na 5 semestr studi\u00f3w lekarskich.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas studi\u00f3w na Uniwersytecie Warszawskim Maria wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 spo\u015br\u00f3d innych student\u00f3w: by\u0142a niezwykle ambitna i pracowita. Podczas studi\u00f3w na uczelni podj\u0119\u0142a prac\u0119 jako laborantka Centralnej Poradni Przeciwgru\u017aliczej Warszawskiego Towarzystwa Przeciwgru\u017aliczego. Ze wzgl\u0119du na trudno\u015bci finansowe rodziny Maria musia\u0142a pracowa\u0107, aby pom\u00f3c rodzinie w wygodnym zamieszkaniu w nowym miejscu.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1925 roku spe\u0142ni\u0142o si\u0119 marzenie Marii Werkenthin &#8211; uko\u0144czy\u0142a studia i uzyska\u0142a tytu\u0142 doktora wszech nauk lekarskich, co otworzy\u0142o przed ni\u0105 znacznie wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Doskonale rozumiej\u0105c trudn\u0105 w\u00f3wczas sytuacj\u0119, Maria zg\u0142osi\u0142a si\u0119 jako wolontariuszka do Kliniki Chor\u00f3b Wewn\u0119trznych Uniwersytetu Warszawskiego. Nawet w tak m\u0142odym wieku Maria pracowa\u0142a non stop. W klinice Maria zdoby\u0142a pierwsze do\u015bwiadczenia i przekona\u0142a si\u0119, \u017ce po\u015bwi\u0119ci swoje \u017cycie pomocy potrzebuj\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 1925-1927 Maria by\u0142a uczestniczk\u0105 sta\u017cu specjalizacyjnego na oddziale radiologii Szpitala Ujazdowskiego pod kierunkiem doktora Witolda Zawadowskiego, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 pierwszym profesorem polskiej radiologii i zajmowa\u0142 si\u0119 narz\u0105dami klatki piersiowej. Maria by\u0142a ulubion\u0105 uczennic\u0105 Witolda Zawadowskiego, kt\u00f3ry cz\u0119sto powtarza\u0142, \u017ce ma szczeg\u00f3ln\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do poznawania nowych, \u201em\u0142odych\u201d nauk, jakimi by\u0142a w\u00f3wczas radiologia. I rzeczywi\u015bcie, po pierwszych do\u015bwiadczeniach w pracy w tej dziedzinie, Maria wykaza\u0142a si\u0119 znakomitymi wynikami. Pomog\u0142a Marii opanowa\u0107 now\u0105 dziedzin\u0119 doskona\u0142a znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w obcych, co pozwoli\u0142o jej korzysta\u0107 z literatury zagranicznych naukowc\u00f3w. Maria Werkenthin uzyska\u0142a specjalizacj\u0119 z radiologii ju\u017c w 1927 roku. Jest pierwsz\u0105 warszawiaczk\u0105, kt\u00f3ra w tak kr\u00f3tkim czasie sta\u0142a si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 radiologii tamtych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy siostra Marii Anna, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c by\u0142a lekarzem, zmar\u0142a na gru\u017alic\u0119, Maria by\u0142a przekonana w prawid\u0142owo wybranej specjalno\u015bci i kontynuowa\u0142a dzia\u0142ania w tym kierunku. Maria zacz\u0119\u0142a uczestniczy\u0107 w zagranicznych sta\u017cach naukowych, w szczeg\u00f3lno\u015bci odwiedzi\u0142a Wiede\u0144, Berlin i Londyn. Profesor Guido Holzknecht z Wiednia, \u015bwiatowej s\u0142awy naukowiec, okre\u015bli\u0142 Mari\u0119 Werkenthin w swoich wspomnieniach jako najbardziej utalentowan\u0105 praktykantk\u0119 we wszystkich latach swojej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwsza_Pracownia_Radiologiczna_Werkenthin_i_osiagniecia_wybitnej_naukowczyni\"><\/span>Pierwsza Pracownia Radiologiczna Werkenthin i osi\u0105gni\u0119cia wybitnej naukowczyni<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"648\" height=\"800\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.euhttps:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/3333.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2848\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/3333.jpg 648w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/3333-243x300.jpg 243w\" sizes=\"auto, (max-width: 648px) 100vw, 648px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>W 1929 roku w Szpitalu Wolskim, w sercu stolicy Polski, powsta\u0142a pierwsza Pracownia Radiologiczna. Jej kierownikiem zosta\u0142a doktor Maria Werkenthin. Pomimo tego, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 aparatury by\u0142a przestarza\u0142a, personel nie mia\u0142 do\u015bwiadczenia i odpowiednich szkole\u0144 oraz regularne by\u0142y przerwy w dostawie pr\u0105du, Maria nadal pracowa\u0142a z du\u017cym potencja\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p>Sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej szpital sta\u0142 si\u0119 najlepszym o\u015brodkiem radiologicznym w Polsce. Takim osi\u0105gni\u0119ciem Szpitala Wolskiego by\u0142a zas\u0142uga Marii Werkenthin, kt\u00f3ra w tak kr\u00f3tkim czasie potrafi\u0142a nauczy\u0107 personel medyczny wszystkich element\u00f3w tej specjalno\u015bci. P\u00f3\u017aniej Maria wprowadzi\u0142a nowe metody diagnostyczne w Szpitalu Wolskim &#8211; bronchografi\u0119 i tomografi\u0119 liniow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto z inicjatywy Werkenthin powsta\u0142o jedno z najwi\u0119kszych i najlepszych polskich archiw\u00f3w radiologicznych, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zyska\u0142o uznanie za granic\u0105. Maria stworzy\u0142a tak\u017ce stacj\u0119 odmy sztucznej. Wraz z doktorem Witoldem Zawadowskim otworzy\u0142a prywatny gabinet rentgenowski. Dlatego przez d\u0142ugi czas \u0142\u0105czy\u0142a prac\u0119 w szpitalu z prac\u0105 w gabinecie, tworz\u0105c jednocze\u015bnie nowe metody leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Maria Werkenthin by\u0142a jedn\u0105 z najwybitniejszych radiodiagnostyk\u00f3w nie tylko w Polsce, ale tak\u017ce daleko poza jej granicami. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce nic nie przeszkodzi w udanej karierze Marii Werkenthin. Jednak straszne wydarzenia, kt\u00f3re wkr\u00f3tce si\u0119 zaczn\u0105, dopadn\u0105 j\u0105 i na zawsze zmieni\u0105 \u017cycie wybitnej polskiej naukowczyni.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tajna_dzialalnosc_tajemnice_z_biografii_Werkenthin\"><\/span>Tajna dzia\u0142alno\u015b\u0107: tajemnice z biografii Werkenthin<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"720\" height=\"537\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.euhttps:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/4444-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2851\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/4444-1.jpg 720w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/4444-1-300x224.jpg 300w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/4444-1-696x519.jpg 696w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/4444-1-80x60.jpg 80w\" sizes=\"auto, (max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Kiedy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 II wojna \u015bwiatowa, Szpital Wolski znalaz\u0142 si\u0119 na linii aktywnych dzia\u0142a\u0144 wojennych. Maria natychmiast przenios\u0142a si\u0119 do szpitala na sta\u0142e, aby kontynuowa\u0107 prac\u0119 nad badaniami naukowymi. Kiedy w Warszawie zabrak\u0142o pr\u0105du, Maria kontynuowa\u0142a prac\u0119 w szpitalu i najaktywniej pomaga\u0142a rannym mieszka\u0144com miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>Maria samodzielnie dostarcza\u0142a szpitalowi niezb\u0119dne leki. W pa\u017adzierniku 1939 roku za\u0142o\u017cy\u0142a tajn\u0105 szko\u0142\u0119, w kt\u00f3rej prowadzi\u0142a kurs radiologii, zar\u00f3wno dla student\u00f3w, jak i lekarzy. W dniu kapitulacji Warszawy Maria Werkenthin zosta\u0142a odznaczona Krzy\u017cem Walecznych za bohaterstwo w obronie Warszawy. Mimo niemieckiego pochodzenia i niemieckiego nazwiska Maria zawsze nazywa\u0142a siebie Polk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W czasie okupacji pomaga\u0142a wi\u0119\u017aniom z Pawiaka fa\u0142szuj\u0105c ich diagnozy. Maria by\u0142a r\u00f3wnie\u017c aktywna w pomocy rodzinom, kt\u00f3re cierpia\u0142y i \u017bydom. Szpital Wolski w Warszawie sta\u0142 si\u0119 jedynym niezawodnym schroniskiem dla rannych.<\/p>\n\n\n\n<p>9 wrze\u015bnia 1943 roku Maria Werkenthin zosta\u0142a aresztowana i wys\u0142ana do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Auschwitz, gdzie otrzyma\u0142a numer obozowy 64514.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ostatnie_lata\"><\/span>Ostatnie lata<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"645\" height=\"429\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.euhttps:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/5555.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2854\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/5555.jpg 645w, https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2022\/12\/5555-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 645px) 100vw, 645px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Maria nigdy nie traci\u0142a nadziei w obozie: nawet w tak trudnych warunkach zawsze wspiera\u0142a i maksymalnie pomaga\u0142a swoim wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniarkom oraz walczy\u0142a o wolno\u015b\u0107 do ko\u0144ca. Ale marzenia Marii o szcz\u0119\u015bliwej przysz\u0142o\u015bci szybko si\u0119 zmieni\u0142y. Jedyne, czego bardzo chcia\u0142a, to doczeka\u0107 si\u0119 na woln\u0105 i niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W obozie Maria zg\u0142osi\u0142a si\u0119 do pracy w ambulatorium, gdzie wykonywa\u0142a opatrunki i podawa\u0142a leki. Ukrywa\u0142a swoj\u0105 specjalizacj\u0119 ze swojego \u201eprzesz\u0142ego\u201d \u017cycia do samego ko\u0144ca, aby nie sta\u0107 si\u0119 uczestnikiem kryminalnych eksperyment\u00f3w z promieniami RTG.<\/p>\n\n\n\n<p>Bardzo szybko Maria zosta\u0142a wyczerpana zar\u00f3wno psychicznie, jak i fizycznie. Zachorowa\u0142a na tyfus plamisty, kt\u00f3ry spowodowa\u0142 znaczne powik\u0142ania w postaci zaburze\u0144 psychicznych. Takie \u017cycie by\u0142o nie do zniesienia. Dlatego Maria postanowi\u0142a pope\u0142ni\u0107 samob\u00f3jstwo.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas kolejnego nocnego obchodu Maria Werkenthin pobieg\u0142a na druty elektryczne, otaczaj\u0105ce ob\u00f3z, co spowodowa\u0142o, \u017ce zosta\u0142a postrzelona przez stra\u017cnika obozowego i pora\u017cona pr\u0105dem.<\/p>\n\n\n\n<p>Maria Werkenthin zmar\u0142a 2 lutego 1944 roku w wieku 42 lat. Jej gr\u00f3b znajduje si\u0119 na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n<p>W obozie Auschwitz zgin\u0119\u0142a ca\u0142a rodzina Werkenthin\u00f3w: brat i siostra Marii, a p\u00f3\u017aniej jej matka, kt\u00f3ra zmar\u0142a w Szpitalu Wolskim, gdzie wybitna naukowczynia i lekarka pracowa\u0142a przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojego \u017cycia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nazwisko Marii Werkenthin jest znane na ca\u0142ym \u015bwiecie: jest wiadoma na Ukrainie, w Polsce, a nawet we Francji. Maria jest jednym z najwybitniejszych polskich radiolog\u00f3w, s\u0142ynn\u0105 naukowczyni\u0105, patriotk\u0105 i bohaterk\u0105 ogarni\u0119tej wojn\u0105 Warszawy &#8211; pisze warsawka.eu. W naszym artykule porozmawiamy o \u017cyciu, dzia\u0142alno\u015bci i osi\u0105gni\u0119ciach Marii Werkenthin. Dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107 wybitnej naukowczyni Maria Werkenthin urodzi\u0142a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":263,"featured_media":2421,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1031],"tags":[1844,1851,1850,1839,1849,1846,1845,1848,1749,1843,1847,1828,1801,1836,1852,1805],"motype":[1042],"moformat":[127],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-2841","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zycie-na-swiecie","8":"tag-biografia-marii-verkentin","9":"tag-biografie-znanych-osob","10":"tag-co-zrobila-maria-verkentin","11":"tag-gwiazdy-warszawy","12":"tag-historia-nauki","13":"tag-historia-tworczosci-marii-verkentin","14":"tag-kim-byla-maria-verkentin","15":"tag-kobiety-w-nauce","16":"tag-kobiety-warszawy","17":"tag-maria-verkentin","18":"tag-nauki-w-warszawie","19":"tag-slawni-ludzie","20":"tag-warszawscy-naukowcy","21":"tag-znane-kobiety-warszawy","22":"tag-znani-historycy","23":"tag-znani-warszawiacy","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka","26":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2841","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/263"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2841"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2841\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2857,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2841\/revisions\/2857"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2841"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2841"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2841"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2841"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2841"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2841"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}